Jetting (Fışkırma) (Jetting)
Girişten başlayan yılan şeklinde pürüzlü iz. Gelişmemiş frontal akış kaynaklıdır; enjeksiyon profili ve giriş tasarımıyla çözülür.
Jetting, eriyiğin girişten kalıp boşluğuna serbest bir jet hâlinde fışkırmasıyla oluşur. Kalıp yüzeyine yapışmadan ilerleyen bu jet soğur ve sonradan gelen eriyikle tam kaynaşmaz; parçada girişten içeri uzanan solucan benzeri bir iz bırakır. Bu iz hem görünür bir kusurdur hem o bölgede mekanik zayıflık yaratır.
Nasıl Tanınır?
- Girişten başlayıp parçaya yayılan serpantin/yılan şeklinde mat veya pürüzlü çizgi.
- Çizgi çevresinde parlaklık ve renk farkı olabilir; plak izi efektiyle karıştırılabilir.
Fiziksel Nedenler
- Eriyik kaviteye frontal akış cephesi OLUŞTURMADAN serbest şerit halinde fışkırır; şeridin yüzeyi soğur ve sonradan gelen eriyikle homojen bağ kuramaz.
- Ani kesit büyümesi + yüksek enjeksiyon hızı tipik kombinasyondur.
Makine Başında Çözüm Adımları
Adımları sırayla ve tek tek uygulayın: her değişiklikten sonra birkaç çevrim bekleyip sonucu değerlendirin. İyileşme yoksa değişikliği geri alıp sonraki adıma geçin.
- Enjeksiyon hızını azalt veya profil kullan (yavaş başla → hızlan).
- Eriyik sıcaklığını artır.
- Nadir durumda tam tersi işe yarar: hızı ÇOK yükselterek izi gizlemek.
Kalıp, Tasarım ve Malzeme Çözümleri
- Giriş/parça geçişini yuvarlat; girişi BÜYÜT.
- Girişi, eriyik bir duvara veya engele çarpacak şekilde konumlandır (çarpma plakası/impact die).
- Kaviteyi yukarıdan aşağıya doldurmaktan kaçın.
- Amorf malzemelerde dinamik sıcaklık kontrolü görsel izi giderebilir.
Hangi hatayla karıştırılır?
Yanlış teşhis, doğru parametreyi yanlış yöne çevirmeye yol açar. Bu hata aşağıdakilerle karıştırılabilir; sağdaki sütun ayırt etmenin pratik yolunu veriyor.
| Karıştığı hata | Nasıl ayırt edilir |
|---|
| Giriş Yanı Mat Halka | Mat halka girişi çevreleyen dairesel bir bölgedir. Jetting izi ise girişten içeri doğru uzanan bir çizgidir. |
| Soğuk Damla | Soğuk damla nozuldan gelen ayrı bir parçadır ve konumu değişkendir. Jetting izi hep girişten başlar. |
Sık sorulan sorular
Enjeksiyon hızını düşürmek her zaman çözer mi?
İlk aşamada yavaş, sonrasında hızlı bir profil çoğu durumda sorunu ortadan kaldırır. Ancak asıl neden giriş geometrisidir: eriyik boşluğa girer girmez bir yüzeye çarpmalı ve yayılmalıdır.
Giriş tasarımında ne değişmeli?
Girişin karşı duvara yakın veya bir yüzeye çarpacak şekilde konumlandırılması, jet oluşumunu fiziksel olarak engeller. Giriş kesitini büyütmek de eriyiğin hızını düşürerek etkili olur.
Hazırlayan:Uğur Çamlıca· Teknik Part · Kaynak: üretici dokümantasyonu ve saha uygulaması