Çin makineleri Türkiye pazarını adetle kazanıyor
Türkiye son on yılda yılda 1.360 ile 3.757 adet arasında plastik enjeksiyon makinesi ithal etti ve iç pazarın %93'ünü ithalatla karşıladı. 2024'te ithalat 285,2 milyon $ / 3.231 adet ile değerde rekor kırdı, 2025'te 225,5 milyon $ / 2.428 adete geriledi[1]. Bu ithalatın değer olarak %63'ü, adet olarak %84'ü Çin menşeli.
Çin menşeli bir makinenin ortalama gümrük değeri 50–69 bin $, Alman ve Avusturya menşelilerin 97–320 bin $. Aradaki 3–4 katlık fark, iki ayrı pazarın yan yana yaşadığını gösteriyor. Hacim segmenti Çin'e geçmiş durumda. Çin dışındaki menşeler ise değer olarak 2015 seviyesinin altında kalan bir üst segmentte duruyor (114,0 → 105,6 milyon $). Bunun Avrupa (Almanya + Avusturya + İtalya) kısmı aynı dönemde %23 küçüldü (68,9 → 53,1 milyon $)[1].
Dünya ölçeğinde de tablo aynı. Enjeksiyon makinesi dünya ihracatı nominal olarak 5,8–6,7 milyar $ bandında yatay seyrediyor (2020 pandemi dibi 5,3 milyar $). Çin'in payı 2015'teki ~%17'den 2024'te ~%36'ya çıktı[2]. PAGEV'in 2022 arz-talep tablosuna göre Türkiye'de görünen enjeksiyon makinesi pazarı ~247 milyon $[3].
Dünya ihracatı 6 milyar $ civarında yatay, Çin'in payı iki katına çıktı
Enjeksiyon makinesi için güvenilir bir "dünya pazar büyüklüğü" rakamı yok. Ne VDMA ne EUROMAP ne de Çin'in makine birliği CPMIA, enjeksiyonun dünya plastik makinesi üretimi içindeki payını yayımlıyor. En sağlam ölçü ticaret verisi. UN Comtrade'e göre HS 8477.10 dünya ihracatı, raporlayan ülkelerin toplamı olarak 2015'te 5,81 milyar $, 2017'de 6,57 milyar $ idi[2].
Avusturya 2018'den beri bu kalemi Comtrade'e raporlamıyor. Onun yerine alıcı ülkelerin Avusturya'dan ithalatı (ayna veri) eklendiğinde dünya toplamı 2021'de ~6,67, 2024'te ~5,98 milyar $ oluyor[2,4]. Ham Comtrade toplamını grafiğe döken biri 2017'den 2018'e sahte bir düşüş görür. Düşüşün sebebi pazardaki bir daralma değil, Avusturya'nın eksik raporlaması. Bu kalemi raporlayan ülke sayısı da 2015'teki 105'ten 2024'te 94'e indi; son yılların toplamı bu yüzden bir miktar düşük görünebilir.
Toplam yerinde sayarken iç dağılım kökten değişti. Çin'in ihracatı 2015–2024 arasında 1,02 milyar $'dan 2,16 milyar $'a çıktı (+%112; yalnız 2024'te +%22). Aynı dönemde Almanya 937 → 638 milyon $ (−%32), Japonya 1.056 → 738 milyon $ (−%30), Tayvan 291 → 122 milyon $ (−%58) geriledi[2]. Ayna veriyle düzeltilmiş 2024 payları kabaca şöyle: Çin ~%36, Avusturya ~%14, Japonya ~%12, Almanya ~%11. Enjeksiyonda Avusturya (Engel, Wittmann Battenfeld) Almanya kadar, 2024'te ondan da fazla ihracat yaptı. Kanada'nın yıllık 200–320 milyon $'lık ihracatı ise ağırlıkla PET preform sistemlerinden geliyor.
Tüm plastik ve kauçuk makineleri için daha geniş çerçeveyi VDMA veriyor. Dünya üretimi 2022'de 42,6 milyar € ile zirve yaptı, 2024'te 41,5 milyar €'ya indi. 2024 üretiminde AB27+İngiltere'nin payı %42,6, Çin'in %32,8, Almanya'nın %21,3. Dünya ihracatında (2024: 28,2 milyar €) Çin 2021'de Almanya'yı geçti ve 2024'te %29,3'e ulaştı; Almanya %20,8'de kaldı[5].
Döngünün en zayıf halkası enjeksiyon oldu. Enjeksiyon makineleri Alman plastik makinesi üretiminin 2023'te %13,7'sini, 2024'te yalnız %10'unu oluşturdu. Bu, makine tipleri arasındaki en sert düşüş ve kabaca 1,21 milyar €'dan 0,88 milyar €'ya bir gerilemeye karşılık geliyor (Teknik Part hesabı). Alman sektörünün fiyat düzeltmeli sipariş girişi üç yıl üst üste düştü (2022 −%13, 2023 −%22, 2024 −%21)[5]. VDMA 2026 için yatay bir yıl, 2027 için hafif büyüme bekliyor[6]. EUROMAP da talebin iki yıldır düştüğünü ve ABD'den beklenen canlanmanın gümrük vergileri yüzünden gelmediğini belirtiyor[7].
Pazar araştırma sitelerinin "küresel enjeksiyon makinesi pazarı" rakamları (ör. 2024 için 16 milyar $ civarı) bu rapora alınmadı. Yöntemleri kapalı, birbirleriyle çelişiyorlar ve yaklaşık 6 milyar $'lık dünya ticaretiyle nasıl bağdaştıklarını açıklamıyorlar.
Türkiye'nin ithalatı 2015–2024'te %49 büyüdü; büyümenin tamamı Çin'den geldi
Türkiye'nin gümrük tarifesinde 8477.10 altında tek bir satır var: 8477.10.00.00.00 "Enjeksiyon makinaları"[8]. Tonaj, tahrik tipi (hidrolik/elektrikli), plastik/kauçuk ya da yeni/kullanılmış ayrımı yapılmıyor. PET preform sistemleri ve kauçuk enjeksiyon presleri de bu satıra giriyor. Aşağıdaki seri Türkiye'nin kendi beyanıdır: değerler CIF ve cari dolar, adetler Türkiye'nin raporladığı miktar[1].
| Yıl | İthalat (M$, CIF) | Adet | Ort. değer (bin $/adet) | Ort. ağırlık (t/adet) | Çin payı (değer) | İhracat (M$, FOB) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2015 | 191,9 | 2.221 | 86,4 | 12,4 | %40,6 | 9,9 |
| 2016 | 174,4 | 2.023 | 86,2 | 13,5 | %45,4 | 14,6 |
| 2017 | 186,7 | 2.246 | 83,1 | 13,4 | %45,6 | 17,2 |
| 2018 | 171,1 | 2.213 | 77,3 | 13,5 | %53,6 | 26,3 |
| 2019 | 102,2 | 1.360 | 75,2 | 12,5 | %54,2 | 23,3 |
| 2020 | 192,9 | 2.989 | 64,5 | 12,6 | %63,2 | 14,0 |
| 2021 | 235,9 | 3.757 | 62,8 | 11,9 | %70,4 | 13,8 |
| 2022 | 230,7 | 2.746 | 84,0 | 13,8 | %62,7 | 16,4 |
| 2023 | 271,2 | 3.708 | 73,1 | 12,0 | %60,1 | 25,3 |
| 2024 | 285,2 | 3.231 | 88,3 | 14,5 | %63,0 | 19,9 |
| 2025 | 225,5 | 2.428 | 92,9 | 15,0 | %63,7 | 19,3 |
İthalat değeri 2015–2024 arasında yılda ~%4,5, adet yılda ~%4,3 büyüdü. 2025 dahil edildiğinde on yıllık büyüme yalnız %17,5'e iniyor. Seri iki şok taşıyor. 2019'daki dip (102 milyon $, 1.360 adet), Ağustos 2018 kur krizinin makine yatırımına bir yıl gecikmeli yansımasıyla uyumlu. 2025'teki −%21'lik düşüş ise yıla yayılmış: ilk yarıda ~120,6 milyon $, ikinci yarıda ~104,9 milyon $ ithalat yapıldı[9].
Zamanlama, 2023 ortasından sonraki para politikası sıkılaşmasıyla örtüşüyor. Plastik sektörünün toplam makine yatırımı da aynı eğriyi çiziyor: 2023'te ~1,70 milyar $, 2024'te 1,57 milyar $[10], 2025'te 1,22 milyar $, 2026 tahmini 1,15 milyar $[11]. Bu yavaşlamanın faiz kaynaklı olduğu bir çıkarımdır; PAGEV nedenselliği ölçmüyor.
Eklenen pazarın neredeyse tamamı Çin menşeli
Asıl hikâye menşe dağılımında. Çin'den ithalat 2015'te 77,9 milyon $'dan 2024'te 179,6 milyon $'a çıktı (yılda ~%9,7). Çin dışı ithalat ise aynı dönemde 114,0 milyon $'dan 105,6 milyon $'a indi. Avrupa'nın üç büyük menşeinin (Almanya + Avusturya + İtalya) payı %35,9'dan (2015) %18,6'ya (2024) düştü[1].
Çin, Avrupa ve Asya: toplam değer kıyası
Menşe ülkeleri bloklara topladığımızda tablo daha da netleşiyor. 2015'te Çin menşeli makinelerin toplam değeri ile Avrupa menşelilerinki neredeyse başa baştı: 77,9'a karşı 73,7 milyon $. 2024'te Çin 179,6 milyon $'a çıkarken Avrupa 70,7 milyon $'da kaldı; Çin makinelerinin toplam değeri Avrupa'nınkinin 2,5 katına ulaştı[1]. Avrupa bugün adetin yalnız %9'uyla (279 makine) değerin %25'ini alıyor; Çin ise adetin %84'üyle değerin %63'ünü. Japonya, Güney Kore ve Tayvan'dan oluşan diğer Asya bloğu hem değerde (30,8 → 25,6 milyon $) hem adette (299 → 162) geriledi.
Çin'in kendi ihracat beyanı Türkiye'nin kaydını adet olarak doğruluyor (2024: Çin 2.637, Türkiye 2.724 adet). Değer farkı (141,8 milyon $ FOB'a karşı 179,6 milyon $ CIF) navlun, sigorta ve zamanlamadan kaynaklanıyor[12]. Çin'in bildirdiği 2,16 milyar $'lık ihracatın ~%6,6'sı Türkiye'ye gidiyor; dünya ihracatının da ~%5'ini Türkiye alıyor (Teknik Part hesabı). Almanya açısından Türkiye, 2024'te 155 milyon € ile tüm plastik ve kauçuk makineleri ihracatında 8. büyük pazar (−%16)[5].
Türkiye'nin kendi ihracatı küçük: 2024'te 19,9 milyon $ / 444 adet, 2025'te 19,3 milyon $. Bu, ithalatın yaklaşık on dörtte biri. İhraç edilen makinelerin yıllık ortalama değeri 2015–2024'te 33–57 bin $ ve 2024'te adet başına ağırlık ~8,6 ton; yani ithal edilenlerden belirgin biçimde hafif. 2025'te ortalama, Suriye'ye giden 176 adetlik düşük değerli sevkiyatla birlikte ~24 bin $'a indi. Varış ülkeleri fiyata duyarlı yakın pazarlar: Irak, Cezayir, İran, Orta Asya, Bulgaristan/Romanya, Rusya[1]. Veri yeniden ihracatı ayırmıyor.
Aynı gümrük kodunda iki pazar: 66 bin $'a karşı 250 bin $
Ortalama birim değer, gümrük verisinden çıkarılabilecek en bilgilendirici göstergedir. 2024'te Türkiye'ye giren Çin menşeli bir makinenin ortalama CIF değeri 66 bin $. Aynı yıl Almanya menşeli makine 205 bin $ (~3,1 kat), Avusturya menşeli 252 bin $ (~3,8 kat), İsviçre menşeli 732 bin $[1]. 2015–2025 boyunca Çin menşeinde bu değer 50–69 bin $ bandından çıkmadı. Almanya'da 97–205 bin $, Avusturya'da 145–320 bin $ arasında dolaştı.
Bu fark tek başına "aynı makinede Çin 3–4 kat ucuz" anlamına gelmez. Ortalama, farklı tonaj ve donanım karmalarını birlikte içerir; Avrupa menşeli ithalatta büyük tonaj, tam elektrikli ve özel uygulama makinelerinin payı daha yüksek. Doğru okuma şu: Türkiye'de hacmi Çin'in standart servo-hidrolik küçük-orta tonaj makinesi taşıyor, değer yoğunluğu ise Avrupa ve Japonya'dan gelen daha küçük adetlerde duruyor. İsviçre (2025'te 862 bin $/adet) ve Kanada (2025'te 1,03 milyon $/adet) kalemleri, yüksek hızlı ambalaj ve PET preform gibi komple sistem ithalatına işaret ediyor.
Üretici tarafı da bu okumayı destekliyor. Haitian 2024'te 16,1 milyar yuan (Çin parası RMB; ~2,2 milyar $) ciro ve 53.000'i aşan teslimat açıkladı[13]. Bu, makine başına en fazla ~300 bin yuan ediyor; yalnız 15,4 milyar yuanlık enjeksiyon makinesi satışı esas alınırsa ~290 bin yuan. Yani kabaca 40–42 bin $ (2024 ortalama kuru ~7,19 yuan/$; Teknik Part hesabı). Aynı dönemde Engel ~1,5 milyar €[14], Arburg 2025'te 575 milyon €[15] ciro açıkladı; iki şirket de adet yayımlamıyor. Engel'in cirosu dolar bazında Haitian'ınkine yakın (~1,6'ya karşı ~2,2 milyar $), ama çok daha az makineyle, çok daha yüksek birim değerle yapılıyor.
Türkiye ithalatında son yıllarda bir kayma da var. Ortalama birim değer 2021'deki 62,8 bin $ dibinden 2025'te 92,9 bin $'a, adet başına ağırlık 11,9 tondan 15,0 tona çıktı. Çin menşeinde bile ortalama 53'ten 69 bin $'a yükseldi. Kur ve fiyat etkisi bunun bir kısmını açıklıyor. Ağırlığın da artması ise ithalatın daha büyük tonajlı makinelere kaydığını düşündürüyor; resmî istatistikte tonaj olmadığı için bu dolaylı bir çıkarım.
2020–2023'te kurulan büyük makine parkı, yedek parça talebinde de görünüyor. 84.77 makinelerinin parça ithalatı (HS 8477.90; enjeksiyon dışındaki makineleri de kapsar) 2022'de 59,6 milyon $ iken 2024'te 84,9 milyon $ oldu. 2025'teki 82,9 milyon $'lık parça ithalatında Çin (26,2 milyon $) Almanya'yı (22,2 milyon $) yeniden geçerek birinci tedarikçi oldu; Çin 2021 ve 2022'de de birinciydi, 2023–2024'te Almanya öndeydi[16].
Görünen pazar 247 milyon $; yerli üretim bunun yalnız %13'ü
Görünen pazar büyüklüğü, yerli üretim + ithalat − ihracat formülüyle hesaplanır. Yerli üretim rakamını kamuya açık biçimde veren tek kaynak PAGEV'in 2022 makine raporu: 2022'de Türkiye'de 32,8 milyon $ enjeksiyon makinesi üretildi, 230,7 milyon $ ithal edildi, 16,4 milyon $ ihraç edildi[3].
PAGEV'in ithalat ve ihracat rakamları Comtrade'in 2022 değerleriyle (230,66 ve 16,38 milyon $) birebir örtüşüyor; iki bağımsız kaynak birbirini doğruluyor. PAGEV'e göre iç pazar 2018–2022 arasında yılda %8,3 büyüdü (2021: 249,7 milyon $). 2022 enjeksiyon ithalatının %63'ü Çin, %12'si Almanya, %11'i Avusturya kaynaklıydı; ilk üç ülke ithalatın %86'sını oluşturdu[3].
Aynı raporda dikkat çekici bir yapısal bilgi daha var. Plastik işleme makineleri ile aksam ve parçalarının 797 milyon $'lık toplam yerli üretiminin yalnız %4'ü enjeksiyon makinesi[3]. Türk makine sanayisi ekstrüzyon, pres ve yan ekipmanda güçlü; enjeksiyonda ise iç pazarın ancak %13'ünü karşılıyor.
2024 ve 2025 için tahmin
2022 sonrası için PAGEV yerli üretim rakamı yayımlamadı. TÜİK PRODCOM 2023, 2024 ve 2025 bültenleri yayımlandı[17], ancak ürün düzeyindeki 28.96.10 rakamı bu çalışmada çekilemedi. Comtrade'e göre net ithalat (ithalat − ihracat) 2024'te 265,3 milyon $, 2025'te 206,3 milyon $[1]. Yerli üretimin 2022 düzeyinde (~33 milyon $) kaldığı varsayılırsa görünen pazar 2024'te ~300 milyon $, 2025'te ~240 milyon $ olur. Bu Teknik Part tahminidir, resmî rakam değildir. PAGEV'in makine yatırımı dağılımı da buna yakın bir büyüklük gösteriyor: enjeksiyon, 2020–2025 ortalamasında plastik sektörü makine yatırımının %22'sini oluşturuyor[11]. Bu oran 2025'teki 1,22 milyar $'a uygulandığında ~270 milyon $ çıkıyor (yine tahmin).
Kurulu park
PAGEV'in 2022 tahminine göre Türkiye'deki toplam 908.328 plastik makinesinin 122.953'ü enjeksiyon makinesi: %40'ı yerli (49.100), %60'ı ithal (73.853)[3]. Bu rakam 2001'den beri biriken ticaret ve üretim verisinden türetilmiş görünüyor ve hurdaya çıkan makinelerin düşülüp düşülmediği belirtilmiyor; fiilen çalışan makine sayısı muhtemelen daha düşük.
Park içinde Çin'in payının (%43,7) güncel ithalattaki adet payının (%84) çok altında kalması, parkın hızla Çin menşeine döndüğünü gösteriyor. Yıllık ~3.000 adetlik ithalat, 120 binlik bir parkın her yıl ~%2,5'inin yenilenmesi demek.
Markalar gümrükte görünmüyor; elde yalnız şirket beyanları var
Resmî kaynaklardan marka payı çıkarılamaz. TÜİK ve Comtrade verisi GTİP × ülke × ay düzeyinde toplulaştırılmıştır; ithalatçı firma, marka, model ya da tonaj alanı içermez[18,19]. Konşimento ve gümrük kaydı satan ticari platformlar var, ancak veri kaynakları ve Türkiye'deki hukuki durumları doğrulanamadı. Bu kayıtlar firma ve kişi bilgisi içerebildiği için bu raporda kullanılmadı. PAGEV ve PLASFED raporlarında da marka bazlı pay verisi yok.
| Şirket | Beyan | Kaynak ve tarih |
|---|---|---|
| Haitian Türkiye | "Türkiye'deki pazar payımız %50'nin üzerinde." Adet mi değer mi olduğu belirtilmiyor. | Shi Weizhing röportajı; en geç Ağustos 2022[20] |
| Arburg Türkiye | "Premium segmentte pazar lideri olduğumuz söylenebilir." | Engin Malcan röportajı; 2022 sonu–2023 başı[21] |
| Engel Türkiye | Yılda 100'ün üzerinde makine; Türkiye'ye giren makinelerin adet olarak %5–8'i. Güncel değil. | Kadir Topuçar röportajı; 2013[22] |
Tablodaki ifadeler şirketlerin kendi beyanlarıdır; bağımsız veriyle doğrulanmamıştır. Haitian'ın beyanı, Çin menşeinin adet olarak %84'e ulaştığı gümrük tablosuyla çelişmiyor, ama gümrük verisi bunu doğrulayamıyor da.
Türkiye'deki temsil yapısı
Haitian Türkiye 2001'de kurulmuş tam sahipli bir iştirak; Ergene/Tekirdağ'da tesisi, İstanbul'da ofisi var[23,24]. Engel (2008) ve Arburg (1996) Türkiye'de kendi şirketleriyle çalışıyor[22,21]. KraussMaffei, distribütör Tepro Makine ve Otomasyon üzerinden satılıyor[25]. Sumitomo (SHI) Demag, Temmuz 2026'da Vincita'yı Türkiye satış acentesi olarak atadığını duyurdu[26].
Çinli ikinci dalga distribütörler üzerinden geliyor: Tederic 2015'ten beri Tederic Makine A.Ş. ile[27], Borche ise Hastek ile satılıyor[28]. ASM Plasmak (1986'dan beri) ve Hürmak gibi yerli üreticiler adet ya da ciro yayımlamıyor[29,30]; kendilerine verdikleri "lider", "öncü", "en deneyimli" gibi sıfatlar pazarlama dili.
Dünya ölçeği
Dünya sıralamasında da bağımsız bir pay tablosu yok, ama denetimli rakamlar ölçeği gösteriyor. Haitian 2025'te 17,7 milyar yuan (~2,5 milyar $) ciro açıkladı (+%10); yurt dışı satışı 7,6 milyar yuana (~1,1 milyar $) çıktı ve cirosunun ~%43'üne ulaştı[31]. Yizumi'nin 2024 enjeksiyon makinesi geliri 3,56 milyar yuan (~0,5 milyar $; +%28,8; toplam ciro 5,06 milyar yuan)[32]. Buna karşılık Engel'in cirosu ~%10 düştü[14]; Arburg'unki dört yıl üst üste geriledi (2025: −%4)[15]. Sektör basını, kaynağını belirtmeden "eldeki en son verilere göre" Haitian'ın Çin iç pazarındaki payını %44 (Yizumi %8, Chen Hsong %6) olarak veriyor[33]. Pazar araştırma sitelerinin "ilk 5 üretici %22 pay alıyor" türünden tahminleri, Haitian'ın kendi cirosuyla bile tutarsız olduğu için kullanılmadı. Dolar karşılıkları yaklaşık 1 $ ≈ 7,2 yuan kuruyla hesaplanmıştır (Teknik Part hesabı).
Talebi ambalaj, beyaz eşya ve otomotiv taşıyor
Türkiye'de enjeksiyon makinesi talebinin arkasında 10,0 milyon ton / 43,7 milyar $'lık bir plastik mamul üretimi var (2025; 2024'te 9,9 milyon ton)[11,10]. PAGEV'e göre sektör, üretim kapasitesiyle Avrupa'da ikinci sırada. 2026 için üretimin 9,6 milyon tona gerilemesi bekleniyor[11].
Bu dağılım enjeksiyon için doğrudan okunmamalı. İnşaatın ve ambalajın film, levha ve boru kısmı ekstrüzyonla üretiliyor. Enjeksiyonun asıl müşterileri ambalajda kapak, kutu ve preform; bir de beyaz eşya dahil elektrik-elektronik, otomotiv ve ev eşyası. Türkiye için proses bazlı (enjeksiyon/ekstrüzyon/şişirme) tonaj dağılımı yayımlanmamış. Dünya için de hiçbir birlik veya üretici, enjeksiyon makinesi talebinin sektörlere göre sayısal dağılımını yayımlamıyor. Haitian 2024 büyümesini tüketim malı, beyaz eşya, elektronik ve elektrikli araçlara bağlıyor, ama oran vermiyor[13].
İki büyük teknik parça müşterisinin 2025 tablosu karışık. Otomotiv üretimi %4 artarak 1.419.464 adede çıktı; otomobil üretimi ise %4 geriledi[34]. Beyaz eşya ihracatı 20,2 milyon adete indi (−%10), üretim %9 düştü[35]. Plastik sektörünün kapasite kullanımı 2026'nın ilk çeyreğinde %74,6[11]. Bu tablo, kapasite genişletmekten çok verimlilik ve yenileme yatırımıyla uyumlu.
Tonaj ve tahrik tipi
Makine tipi ve tonaj için güncel bir birlik istatistiği yalnız Japonya'da var. JSIM'in 2025 Ocak–Kasım sipariş verisi 10.113 adeti kapsıyor. Bu siparişlerin %73'ü 200 tonun altında, 200–499 ton %22,7, 500 ton ve üstü %4,3; siparişlerin %77'si ihracat[36].
Tahrik tipi konusunda birincil ve güncel bir sayı yok. En son sağlam veri 2007 tarihli bir sektör makalesinden: ABD'de 2006 satışlarının ~%47'si tam elektrikliydi (hibritler dahil olabilir); Japonya'da payın en az %80, Batı Avrupa'da en fazla %8 olduğu bildiriliyordu[37]. Dünya adetlerinin çoğunluğu Çin'in servo-hidrolik makinelerinden geldiği için küresel karışımda servo-hidroliğin baskın olduğu neredeyse kesin; ama bu ölçülmüş bir rakam değil, çıkarım. Türkiye'de tonaj ve tahrik kırılımı hiç yayımlanmıyor. Tek dolaylı gösterge, ithal makine başına ağırlığın 11,9 tondan 15,0 tona yükselmesi.
Fiyat değil segment; makine değil servis
Türkiye pazarını tek bir büyüklük rakamıyla anlatmak yanıltıcı olur. Aynı GTİP satırının içinde, adetin %84'ünü taşıyan ~66 bin $'lık bir hacim pazarı ile değerin kalanını taşıyan ~200–300 bin $'lık bir teknik pazar birlikte duruyor. İkinci pazar on yıldır nominal olarak büyümüyor. Rekabet bu yüzden fiyat üzerinden değil, segment üzerinden okunmalı. Standart servo-hidrolik makinede Çin'in pazarı fiilen devraldığı resmî veriyle gösterilebiliyor. "Hangi markanın ne kadar sattığı" sorusuna verilen her yanıt ise bugün için bir şirket beyanından ibaret.
Önümüzdeki dönem için iki sinyal öne çıkıyor. 2025'teki %21'lik ithalat düşüşü ve PAGEV'in 2026 için öngördüğü yatırım gerilemesi, döngünün henüz dibi görmediğini gösteriyor. Öte yandan birim değerin ve adet başı ağırlığın yükselmesi, daralan pazarda bile yatırımın büyük tonaj ve daha nitelikli makineye kaydığını düşündürüyor. 2020–2023'te hızla büyüyen makine parkı da şimdiden parça ithalatını artırıyor. Önümüzdeki yılların talebi, yeni makineden çok servis, yedek parça ve yenileme tarafında şekillenecek gibi görünüyor.
Yöntem ve veri notları
- Ticaret verisi: UN Comtrade'in açık API'sinden 29 Eylül 2026'da çekildi. İthalat CIF, ihracat FOB, cari ABD doları. Adetler raportör ülkenin beyanıdır. Comtrade verisi zaman içinde revize edilebilir.
- Ayna veri: Bir ülke raporlamadığında (Avusturya 2018 sonrası) alıcı ülkelerin o ülkeden ithalatı kullanıldı. Alıcı beyanı CIF olduğu ve Avusturya'nın 2016–2017'deki kendi beyanının ~%25 altında kaldığı için Avusturya muhtemelen eksik görünüyor. Comtrade'de Tayvan "Other Asia, nes" olarak geçer.
- Menşe: Türk gümrüğü menşe ülkeyi kaydeder; menşe, markanın ülkesi değildir.
- Doğrulama: Her rakam birincil kaynağından iki kez kontrol edildi. Comtrade serileri API'den bağımsız olarak yeniden çekildi; PDF kaynaklarda rakamın geçtiği sayfa ve satır bulundu; web kaynakların erişilebilirliği ve içeriği tek tek kontrol edildi.
- Hesaplar: "Teknik Part hesabı" ya da "tahmin" diye işaretlenen rakamlar, kaynak rakamlardan türetilmiştir ve resmî istatistik değildir.
- Kullanılmayanlar: Yöntemini açıklamayan pazar araştırma sitelerinin tahminleri; firma veya kişi bilgisi içerebilen konşimento/gümrük kaydı veritabanları.
Kaynaklar
- [1]UN Comtrade Database. "Türkiye (raportör 792), HS 847710 enjeksiyon makineleri — ithalat ve ihracat, menşe/varış ülke kırılımı, 2015–2025 (yıllık)". 2026. https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?reporterCode=792&period=2024&cmdCode=847710&flowCode=M,X (erişim 29.09.2026)
- [2]UN Comtrade Database. "HS 847710 — raportör ülkelerin dünyaya ihracatı, 2015–2024". 2026. https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?period=2024&cmdCode=847710&flowCode=X&partnerCode=0 (erişim 29.09.2026)
- [3]PAGEV. "Türkiye Plastik İşleme Makinaları Sektör İzleme Raporu – 2022, s.5–6, 15–18 (Tablo 7, 8, 10, 11)". Şubat 2023. https://pagev.net/dosyalar/2023/02/1675926228_207d80d848.pdf (erişim 29.09.2026)
- [4]UN Comtrade Database. "HS 847710 — alıcı ülkelerin Avusturya'dan ithalatı (ayna veri), 2018–2024". 2026. https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?period=2023&cmdCode=847710&flowCode=M&partnerCode=40&motCode=0&customsCode=C00&partner2Code=0 (erişim 29.09.2026)
- [5]VDMA Fachverband Kunststoff- und Gummimaschinen. "Jahresrückblick Kunststoff- und Gummimaschinen, s.2–5, 7–8, 10, 12–13". Haziran 2025. https://plasticker.de/docs/news/VDMA%20Kunststoff-%20und%20Gummimaschinen_Jahresrueckblick_2025.pdf (erişim 29.09.2026)
- [6]plastXnow. "Kunststoff- und Gummimaschinen: VDMA erwartet ab 2027 leichtes Wachstum". 12.06.2026. https://www.plastxnow.de/kunststoff-gummimaschinen-durststrecke-2026-2027-a-3eee938dc5f10387cb3a8b8f65aee81b/ (erişim 29.09.2026)
- [7]EUROMAP. "EUROMAP Press Release at K 2025". 11.10.2025. https://www.euromap.org/news/euromap-press-release-at-k-2025 (erişim 29.09.2026)
- [8]gumruk.com.tr. "GTİP 84.77 listesi — 8477.10.00.00.00 Enjeksiyon makinaları". tarih yok. https://www.gumruk.com.tr/gtip/listele.aspx?ID=84.77 (erişim 29.09.2026)
- [9]UN Comtrade Database. "Türkiye, HS 847710 ithalat — aylık seri, Ocak–Aralık 2025". 2026. https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/M/HS?reporterCode=792&period=202501&cmdCode=847710&flowCode=M&partnerCode=0 (erişim 29.09.2026)
- [10]Dünya Gazetesi. "Türkiye'nin plastik üretimi 2024'te arttı (PAGEV verisi)". 12.02.2025. https://www.dunya.com/ihracat/turkiyenin-plastik-uretimi-2024te-artti-haberi-764248 (erişim 29.09.2026)
- [11]PAGEV. "Türkiye Plastik Sektör İzleme Raporu 2026/3, s.2, 5–7 (Tablo 1; Grafik 1, 3, 4, 5)". Mayıs 2026. https://pagev.net/dosyalar/2026/05/1778746422_1b3a271e60.pdf (erişim 29.09.2026)
- [12]UN Comtrade Database. "HS 847710 — Çin (156), Almanya (276) ve Japonya'nın (392) Türkiye'ye ihracat beyanı, 2024 (ayna veri)". 2026. https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?reporterCode=156&period=2024&cmdCode=847710&flowCode=X&partnerCode=792 (erişim 29.09.2026)
- [13]Haitian International. "Annual Report 2024: Haitian International with a Record-High". 17.03.2025. https://newsroom.haitian.com/company-en/annual-reports-en/annual-report-2024-haitian-international-with-a-record-high/ (erişim 29.09.2026)
- [14]ENGEL. "ENGEL expands market share amid global uncertainty". 07.05.2025. https://www.engelglobal.com/en/company/media-center/news-press/engel-expands-market-share-amid-global-uncertainty (erişim 29.09.2026)
- [15]K-Zeitung (S. Koll). "Arburg erneut mit Umsatzminus". 13.03.2026. https://www.k-zeitung.de/arburg-erneut-mit-umsatzminus (erişim 29.09.2026)
- [16]UN Comtrade Database. "Türkiye, HS 847790 (84.77 makinelerinin aksam ve parçaları) ithalatı, 2015–2025". 2026. https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?reporterCode=792&period=2024&cmdCode=847790&flowCode=M,X (erişim 29.09.2026)
- [17]TÜİK. "Yıllık Sanayi Ürün (PRODCOM) İstatistikleri, 2023 (Bülten 53637)". 27.06.2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yillik-Sanayi-Urun-(PRODCOM)-Istatistikleri-2023-53637 (erişim 29.09.2026)
- [18]TÜİK Veri Portalı. "İstatistiksel Temalar — Uluslararası Mal Ticareti İstatistikleri". tarih yok. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/statistical-themes (erişim 29.09.2026)
- [19]T.C. Ticaret Bakanlığı. "Resmi Dış Ticaret İstatistikleri Sorgulama Ekranı (TÜİK)". tarih yok. https://ticaret.gov.tr/istatistikler/dis-ticaret-istatistikleri/resmi-dis-ticaret-istatistikleri-sorgulama-ekrani-tuik (erişim 29.09.2026)
- [20]Plastik & Ambalaj. "Röportaj: Haitian Türkiye Genel Müdürü Shi Weizhing". tarih yok; en geç Ağustos 2022 (İnternet Arşivi). https://www.plastik-ambalaj.com/tr/roportaj/3419-haitian-tuerkiye-genel-mueduerue-shi-weizhing (erişim 29.09.2026)
- [21]Plastik & Ambalaj. "Röportaj: ARBURG Türkiye Genel Müdürü Engin Malcan". tarih yok; 2022 sonu–2023 başı (metinden). https://www.plastik-ambalaj.com/en/plastic-packaging-interview/3678-arburg-tuerkiye-genel-mueduerue-engin-malcan (erişim 29.09.2026)
- [22]Plastik & Ambalaj. "Küçük tonajlı makinelerden büyük tonajlı makinelere (Engel Türkiye GM Kadir Topuçar)". tarih yok; 2013 (metinden). http://www.plastik-ambalaj.com/tr/roportaj/984-kuecuek-tonajl-makinelerden-bueyuek-tonajl-makinelere (erişim 29.09.2026)
- [23]Haitian Türkiye. "Kurumsal". tarih yok. https://www.haitian.com.tr/kurumsal (erişim 29.09.2026)
- [24]Haitian Plastics Machinery. "2001 — Establishment of Haitian Turkey". tarih yok. https://haitianpm.com/timeline/establishment-of-haitian-turkey/ (erişim 29.09.2026)
- [25]TEPRO Makine ve Otomasyon Sistemleri. "KraussMaffei Injection Molding Systems". tarih yok. https://tepro.com.tr/en/our-brands/krauss-maffei/ (erişim 29.09.2026)
- [26]Interplas Insights. "Sumitomo (SHI) Demag strengthens presence in Turkey with new sales agent Vincita". 28.07.2026. https://interplasinsights.com/plastics-machinery/injection-moulding-machine-news/sumitomo-shi-demag-strengthens-presence-in-turkey-with-new-s/ (erişim 29.09.2026)
- [27]Tederic Makine A.Ş.. "Hakkımızda". tarih yok. https://asbmakina.com.tr/hakkimizda/ (erişim 29.09.2026)
- [28]Hastek Plastik Sistemleri. "Borche Plastik Enjeksiyon Makineleri". tarih yok. https://www.borche.com.tr/ (erişim 29.09.2026)
- [29]ASM Plasmak. "Firma Profili". tarih yok. https://www.asmplasmak.com.tr/asm-firma-profili.html (erişim 29.09.2026)
- [30]Hürmak. "Ana sayfa". tarih yok. https://hur-mak.com.tr/tr/ (erişim 29.09.2026)
- [31]Haitian Group. "Haitian International Reports 10% Revenue Growth in 2025". 16.03.2026. https://www.haitian.com/all-en/haitian-international-reports-10-revenue-growth-in-2025/ (erişim 29.09.2026)
- [32]Yizumi Holdings Co., Ltd.. "Annual Report 2024 (No. 2025-028), s.17, 20". Nisan 2025. https://www.yizumi.com/uploads/2025-04-23/ceea1898-d4c0-4b32-95b1-c389ca4967561745393286012.pdf (erişim 29.09.2026)
- [33]all-about-industries (H. Bork). "Overview: Growth in China's plastic machinery industry". 25.08.2025. https://www.all-about-industries.com/growth-plastic-machinery-industry-china-a-2b282fd1714bb8dafeead7ebef580b14/ (erişim 29.09.2026)
- [34]Otomotiv Sanayii Derneği (OSD). "2025 Sonuçları Açıklandı!". 19.01.2026. https://www.osd.org.tr/haberler/231 (erişim 29.09.2026)
- [35]Sektörel. "TÜRKBESD 2025 Yılı Verilerini Açıkladı". 27.01.2026. https://www.sektorel.com/turkbesd-2025-yili-verilerini-acikladi/ (erişim 29.09.2026)
- [36]JSIM – Japonya Endüstriyel Makine İmalatçıları Birliği, Plastik Makineleri Bölümü. "2025 Enjeksiyon Makinesi Sipariş İstatistiği (Ocak–Kasım), s.1". 12.12.2025. https://www.jsim.or.jp/pdf/statistical-data/a-1-54-00-00-00-20251212.pdf (erişim 29.09.2026)
- [37]Plastics Technology (M. Knights). "Electric, Hydraulic, or Hybrid? What's the Right Injection Press for You?". 01.05.2007. https://www.ptonline.com/articles/electric-hydraulic-or-hybrid-whats-the-rightinjection-press-for-you (erişim 29.09.2026)