Kaplan Çizgileri (Tiger Lines / Tiger Stripes)
Yüzeyde düzenli aralıklarla değişen mat-parlak bantlar. Malzeme kaynaklıdır; en etkili müdahale enjeksiyon hızıdır.
Kaplan çizgileri (tiger lines), girişten itibaren tekrar eden parlak-mat bant değişimleridir. Eriyik cephesinin ilerlerken düzgün akmak yerine dönüşümlü olarak yapışıp kaymasından doğar. Özellikle TPE ve bazı dolgulu malzemelerde belirgindir; görünür yüzeyli parçalarda doğrudan ret nedeni olur.
Nasıl Tanınır?
- Girişten başlayarak yayılan, akış yönüne dik, düzenli aralıklı mat-parlak dönüşümlü bantlar.
- AYIRT EDİCİ ÖZELLİK: parçanın bir yüzünde bir bölge parlakken, karşı yüzeyde aynı bölge MATTIR.
- Sadece belirli malzemelerde: blend'ler (PA/ABS, PC/PET) ve çok fazlı sistemler (PP + EPDM).
Fiziksel Nedenler
- Çevre tabakasının kısmi kristalleşme başlangıcı + yüksek kesme gerilmesi kombinasyonu, yüzey detayının değişken kopyalanmasına yol açar.
- Eriyiğin elastikiyeti de etkilidir. Asıl neden MALZEMEDEDİR; proses parametrelerinin etkisi sınırlıdır.
- Cascade girişte başka bir meme açıldığında basınç koşulları değişir; eriyik cephe hızı sıçrar ve çizgiler sadece bazı bölgelerde görünebilir.
Makine Başında Çözüm Adımları
Adımları sırayla ve tek tek uygulayın: her değişiklikten sonra birkaç çevrim bekleyip sonucu değerlendirin. İyileşme yoksa değişikliği geri alıp sonraki adıma geçin.
- Enjeksiyon hızını AZALT — hataya en büyük etkiye sahip parametredir.
- Eriyik ve kalıp duvar sıcaklığını artır (dolaylı yardım: hızı düşürmeye imkân verir).
- Bazı durumlarda tam tersi gerekebilir: enjeksiyon hızını ciddi ARTIRMAK.
- Eriyik homojensizliklerini kontrol et (benzer görünümlü hatalar homojensizlikten de kaynaklanır).
Kalıp, Tasarım ve Malzeme Çözümleri
- Yolluk ve/veya dağıtıcı kesitini artır; et kalınlığını artır.
- Cascade sistemde HIZ ve YOL bağımlı iğne valf açma kontrolü kullan — eriyiğin kaviteye kontrolsüz girişini ve cephe hızının ani değişimini önler.
- Her meme için basınç kontrollü cascade sistemi, girişler açılırken sabit basınç sağlar.
- Malzeme değişimi: mümkün olan en yüksek MFI, en dar molekül ağırlık dağılımı, en yüksek yumuşak faz oranı (örn. PP-EPDM için).
Hangi hatayla karıştırılır?
Yanlış teşhis, doğru parametreyi yanlış yöne çevirmeye yol açar. Bu hata aşağıdakilerle karıştırılabilir; sağdaki sütun ayırt etmenin pratik yolunu veriyor.
| Karıştığı hata | Nasıl ayırt edilir |
|---|
| Plak İzi Efekti | Plak izi çok sık aralıklı, yandan ışıkta seçilen ince oluklardır. Kaplan çizgisi daha geniş aralıklı, akış yönüne dik parlak-mat bantlardır; oluk yoktur, yalnız parlaklık değişir. |
| Renk İzleri | Akış ve renk izleri ton farkıdır. Kaplan çizgisinde renk aynı, parlaklık dönüşümlü olarak değişir. |
Sık sorulan sorular
Enjeksiyon hızını değiştirmek yeterli mi?
Hızı düşürmek çoğu zaman iyileştirir ama tamamen çözmeyebilir. Etkili yaklaşım kademeli hız profilidir: girişte yavaş, akış yolu boyunca sabit. Cephe hızının sabit tutulması anahtar noktadır.
Malzemenin payı ne kadar?
Büyük. TPE ve yumuşak malzemelerde bu hata yapısal olarak daha kolay ortaya çıkar. Aynı proseste farklı bir tedarikçinin malzemesiyle sorun kaybolabiliyorsa, akış davranışı farkı belirleyicidir.
Hazırlayan:Uğur Çamlıca· Teknik Part · Kaynak: üretici dokümantasyonu ve saha uygulaması