Renk İzleri (Coloured Streaks)
Pigment dağılım bozukluğu, masterbatch uyumsuzluğu veya ısıl hasar kaynaklı renk farkları. Metalik pigmentli malzemeler özellikle yatkındır.
Renk izleri, parça yüzeyinde akış yönünde uzanan ton farklarıdır. Kaynağı çoğunlukla renklendiricinin eriyik içinde homojen dağılmamasıdır; dozajlama, karışım ve plastikleştirme aşamalarının biri veya birkaçı yetersiz kalmıştır. Renk değişimi sonrası ilk atımlarda görülen izler ise kalıntı kaynaklıdır ve zamanla kaybolur.
Nasıl Tanınır?
- Yüzeyde akış yönünde renk tonunun değiştiği izler; birleşme çizgileri çevresinde yoğunlaşabilir.
- Metalik/efekt pigmentli malzemelerde akışla pigment yönlenmesi tipiktir.
- İz ısıl hasar kaynaklıysa yanık izi karakteristikleri de görülür.
Fiziksel Nedenler
- Pigment aglomerasyonları eriyikte yeterince dağılmıyor (yetersiz kesme/karıştırma).
- Masterbatch taşıyıcısı baz plastikle uyumsuz veya MFI değeri çok farklı.
- Boya parçacıkları eriyikte tam çözünmemiş.
- Aşırı sıcaklık/bekleme ile pigment hasarı; parça üzerinde aşırı deformasyon da renk farkı yaratır.
Makine Başında Çözüm Adımları
Adımları sırayla ve tek tek uygulayın: her değişiklikten sonra birkaç çevrim bekleyip sonucu değerlendirin. İyileşme yoksa değişikliği geri alıp sonraki adıma geçin.
- Malzemenin işleme aralığı izin veriyorsa geri basıncı ve vida devrini artır (mekanik homojenlik iyileşir).
- Enjeksiyon hızını artırmayı dene.
- Isıl hasar belirtisi varsa yanık izleri akışını uygula (sıcaklık/bekleme düşür).
Kalıp, Tasarım ve Malzeme Çözümleri
- Daha küçük pigment veya pigment pastası/masterbatch kullan; taşıyıcının MFI değeri baz plastiğe eşit olmalı.
- Daha küçük granül dene.
- Kalıcı çözümde L/D oranı yüksek vida, kesme-karıştırma bölümleri veya yoğun karıştırıcılı geri akış çek valfi gerekir.
Hangi hatayla karıştırılır?
Yanlış teşhis, doğru parametreyi yanlış yöne çevirmeye yol açar. Bu hata aşağıdakilerle karıştırılabilir; sağdaki sütun ayırt etmenin pratik yolunu veriyor.
| Karıştığı hata | Nasıl ayırt edilir |
|---|
| Parlaklık Farkları | Parlaklık farkı yüzeyin ışığı yansıtma biçimiyle ilgilidir, renk aynıdır. Renk izinde tonun kendisi değişir. |
| Kaplan Çizgileri | Kaplan çizgisi girişten itibaren tekrar eden bantlardır ve akış kararsızlığından doğar. Renk izi dağılım sorunudur. |
Sık sorulan sorular
Geri basıncı artırmak yeterli mi?
Geri basınç karışımı iyileştirir ve çoğu durumda ilk denenecek adımdır. Ancak fazlası kesme ısısını yükseltip yanık izine yol açar. Vida devri ve karışım elemanı da birlikte değerlendirilmelidir.
Dozajlama sistemi ne kadar etkili?
Belirleyici olabilir. Volumetrik dozajlamada granül boyutu veya yığın yoğunluğu değiştiğinde oran kayar ve ton farkı ortaya çıkar. Gravimetrik sistem her dozu tartar; karşılaştırma [gravimetrik ve volumetrik dozajlama](/haberler/gravimetrik-volumetrik-dozajlama-farki) yazısında.
Hazırlayan:Uğur Çamlıca· Teknik Part · Kaynak: üretici dokümantasyonu ve saha uygulaması