Dizel Efekti (Yanık) (Diesel Effect / Burn)
Sıkışan havanın kendiliğinden tutuşmasıyla oluşan siyah yanık noktaları. Saf bir havalandırma sorunudur.
Dizel efekti, kalıp boşluğunda sıkışan havanın eriyik tarafından hızla sıkıştırılıp tutuşmasıdır. Adını dizel motorun sıkıştırmayla ateşleme prensibinden alır. Parçada kömürleşmiş, koyu kahverengi veya siyah bir iz bırakır ve bu iz **hep aynı noktadadır** — havanın kaçamadığı yerde.
Nasıl Tanınır?
- Akış yolu sonunda, kör deliklerde veya cephelerin buluştuğu noktada yoğun siyah/kahverengi yanıklar.
- Aynı bölgede eksik dolum da eşlik edebilir.
- Üretim sırasında ANİDEN başladıysa havalandırma kanalları tıkanmıştır.
Fiziksel Nedenler
- Kaçamayan hava enjeksiyon sonunda sıkıştırılır; sıcaklığı tutuşma noktasına çıkar ve plastiği yakar (dizel prensibi).
Makine Başında Çözüm Adımları
Adımları sırayla ve tek tek uygulayın: her değişiklikten sonra birkaç çevrim bekleyip sonucu değerlendirin. İyileşme yoksa değişikliği geri alıp sonraki adıma geçin.
- Enjeksiyon hızını azalt (havaya kaçış süresi tanı) — özellikle son kademede yavaşlat.
- Kilitleme kuvvetini azalt (%20 güvenlik payıyla) — ayırma yüzeyinden nefes alma iyileşir.
Kalıp, Tasarım ve Malzeme Çözümleri
- Yanık bölgesine havalandırma ekle; mevcut kanalları KİRLENME açısından temizle (periyodik bakım).
- Havalandırma konumunu akış cephesi analizine göre düzelt.
- Akış tasarımını değiştirerek hava hapsinden kaçın; gerekirse kalıbı aktif havalandır (vakum/tahliye).
Önemli Notlar
- ⚠️ Yanma ürünleri agresiftir; kalıp yüzeyine hasar ve plate-out yapabilir — yanıklar süreklilik kazanmadan çözülmelidir.
Hangi hatayla karıştırılır?
Yanlış teşhis, doğru parametreyi yanlış yöne çevirmeye yol açar. Bu hata aşağıdakilerle karıştırılabilir; sağdaki sütun ayırt etmenin pratik yolunu veriyor.
| Karıştığı hata | Nasıl ayırt edilir |
|---|
| Yanık İzleri | Yanık izi akış boyunca dağınık görünür ve eriyiğin ısıl hasarından kaynaklanır. Dizel efekti tek bir noktada, havanın sıkıştığı yerdedir. |
| Eksik Baskı | Eksik baskıda malzeme o bölgeye hiç ulaşmaz. Dizel efektinde ulaşır ama sıkışan hava yanar; ikisi çoğu zaman aynı bölgede birlikte görülür. |
Sık sorulan sorular
İzin hep aynı yerde olması ne anlama gelir?
Sabit konum, o noktada havalandırma yetersizliği olduğunun en net göstergesidir. Sıcaklık veya hız ayarı sorunu hafifletebilir ama kalıcı çözüm o bölgeye havalandırma eklemektir.
Kilitleme kuvvetinin etkisi var mı?
Var ve sıkça atlanır. Gereğinden yüksek kilitleme kuvveti havalandırma kanallarını ezerek kapatır; havanın kaçacak yolu kalmaz. Tonajı düşürmek bazı durumlarda tek başına sorunu çözer.
Hazırlayan:Uğur Çamlıca· Teknik Part · Kaynak: üretici dokümantasyonu ve saha uygulaması