قالب و کنترل دما
دستگاه کنترل دمای قالب (گرمکن قالب؛ Mold Temperature Control Unit) دستگاهی است که با گردش آب یا روغن در کانال‌های خنککاری قالب، دمای قالب را در مقدار تنظیمشده ثابت نگه می‌دارد. دستگاه‌های آبی تحت فشار به 90–160 درجهٔ سانتیگراد و دستگاه‌های روغنی به 200–300 درجهٔ سانتیگراد می‌رسند. چون دمای قالب مستقیماً کیفیت سطح قطعه، درجهٔ کریستالی شدن، انقباض و زمان چرخه را تعیین میکند، دستگاه کنترل دمای قالب اثرگذارترین تجهیز جانبی در قالب‌گیری تزریقی است.
«خنک کردن» قالب با «کنترل دمای» آن یکی نیست. چیلر قالب را خنک میکند؛ دستگاه کنترل دمای قالب، قالب را در دمای هدف نگه می‌دارد — هر جا لازم باشد گرم و هر جا لازم باشد خنک میکند. بیشتر پلاستیک‌های مهندسی (PA، PC، POM، PPS، PEEK) نیاز دارند دمای قالب در محدودهٔ 60–200 درجهٔ سانتیگراد نگه داشته شود؛ در این محدوده کار، گرم کردن کنترل‌شده است، نه خنک کردن.
آب بالای 100 درجهٔ سانتیگراد می‌جوشد؛ دستگاه‌های آب تحت فشار، مدار را زیر فشار نگه می‌دارند و تا 140–160 درجهٔ سانتیگراد با آب کار میکنند. بالاتر از آن روغن لازم است؛ بهای روغن، انتقال حرارت کمتر، اکسید شدن و حساسیت به نشتی است. قاعدهٔ «تا ناچار نشده‌اید به روغن نروید» از همین‌جا می‌آید.
در انتخاب دستگاه، توان گرمکن، دبی و فشار پمپ و تعداد مدارها به اندازهٔ محدودهٔ دما تعیین‌کننده‌اند. در کانال‌های قالب جریان آشفته (دبی بالا) مطلوب است؛ افزایش دبی معمولاً از سردتر کردن آب مؤثرتر است.
این دو کارهای متفاوتی انجام میدهند. چیلر آب سرد (5–20 درجهٔ سانتیگراد) تولید میکند؛ اگر دمای قالب باید بالا نگه داشته شود، دستگاه کنترل دمای قالب لازم است. در بیشتر کارخانهها چیلر آب خنککاری دستگاه کنترل دمای قالب را تأمین میکند و این دو با هم کار میکنند.
اگر دمای قالب زیر 160 درجهٔ سانتیگراد است آبی، و اگر بالاتر است روغنی. آب حرارت را بهتر منتقل میکند و تمیزتر و ارزانتر است. در موادی مانند PEEK، PPS و LCP که قالبی بالای 170 درجهٔ سانتیگراد لازم دارند، روغن اجتنابناپذیر است.
بله. با گزینههای OPC UA، Profinet، Modbus و سیگنال آنالوگ، مقدار تنظیمشده و دمای واقعی را میتوان از صفحهٔ نمایش دستگاه پایش و ثبت کرد؛ EUROMAP 82.1 این رابط را استاندارد میکند.