Hava İzleri (Air Streaks)
Dolum sırasında kaçamayan havanın yüzeyde bıraktığı mat, gümüşi veya beyaz izler. Dekompresyon ve havalandırma ayarlarıyla çözülür.
Hava izleri, plastikleştirme sırasında granül arasından çekilen havanın eriyiğe karışıp parça yüzeyine çıkmasıyla oluşur. Genellikle girişten itibaren belirli bir yolu izleyen çizgiler hâlinde görünür. Nem izlerine benzer ancak kaynağı su değil havadır; bu yüzden kurutmayla düzelmez.
Nasıl Tanınır?
- Mat, gümüşi veya beyaz izler; sıkça kubbe, kaburga ve ani et kalınlığı değişimlerinin ÇEVRESİNDE.
- Yazı/kabartma ve çukurların yakınında hava kancaları (air hooks) görülür.
- Dekompresyonu azaltmak veya enjeksiyon hızını düşürmek hatayı azaltıyorsa teşhis doğrudur.
- Giriş yakınındaki izler genelde dekompresyonla çekilen havadandır.
Fiziksel Nedenler
- Dolum sırasında zamanında kaçamayan hava yüzeye çekilir ve akış yönünde gerilir.
- Aşırı veya çok hızlı dekompresyon vida önüne hava emer; bu hava enjeksiyonla kalıba taşınır.
- Yetersiz geri basınç: plastikleştirmede çekilen hava huni yönünde geri atılamaz.
- Kalıpta havalandırılmayan bölgeler (kaburga dipleri, kör delikler).
Makine Başında Çözüm Adımları
Adımları sırayla ve tek tek uygulayın: her değişiklikten sonra birkaç çevrim bekleyip sonucu değerlendirin. İyileşme yoksa değişikliği geri alıp sonraki adıma geçin.
- Dekompresyon miktarını ve vida geri çekme hızını azalt.
- Geri basıncı artır, vida devrini uyarla.
- Enjeksiyon hızını hataya göre uyarla (genelde azalt).
- Enjekte edilen eriyikte kabarcık görünüyorsa granül beslemesini ve plastikleştirme kapasitesini kontrol et (dozaj stroku vida çapının 1-3 katı olmalı).
Kalıp, Tasarım ve Malzeme Çözümleri
- Sorunlu bölgelere havalandırma ekle; geçişlerin keskin kenarlarını yuvarlat.
- Gravür/kabartma derinliğini azalt veya girişi taşı.
- Shut-off meme kullanımı dekompresyon ihtiyacını azaltır.
- Meme sızdırmazlığını kontrol et.
Hangi hatayla karıştırılır?
Yanlış teşhis, doğru parametreyi yanlış yöne çevirmeye yol açar. Bu hata aşağıdakilerle karıştırılabilir; sağdaki sütun ayırt etmenin pratik yolunu veriyor.
| Karıştığı hata | Nasıl ayırt edilir |
|---|
| Nem İzleri | Nem izi hammadde doğru kurutulunca tamamen kaybolur. Hava izi kurutmadan etkilenmez; geri basınç ve besleme bölgesi ayarlarıyla değişir. |
| Hava Kabarcıkları | Kabarcık parça içinde boşluk bırakır. Hava izi yüzeyde çizgi olarak kalır; ikisi aynı kaynaktan doğabilir. |
Sık sorulan sorular
Geri basınç neden işe yarıyor?
Geri basınç, vida geri dönerken eriyiği sıkıştırır ve içindeki havanın huniye geri kaçmasını sağlar. Kademeli artırın; fazlası kesme ısısını yükseltip yanık izi üretir.
Besleme bölgesi sıcaklığının etkisi var mı?
Var. Besleme bölgesi çok sıcaksa granül erken yumuşar, köprüleme yapar ve arasındaki havayı hapseder. Bu bölgenin sıcaklığını bir miktar düşürmek çoğu zaman gözden kaçan ama etkili bir düzeltmedir.
Hazırlayan:Uğur Çamlıca· Teknik Part · Kaynak: üretici dokümantasyonu ve saha uygulaması