پر شدن نامتوازن و ناهنجاری‌های جریان
پیشروی غیرعادی جبههٔ جریان، پر شدن نامتوازن در قالب‌های چندحفره‌ای و جابه‌جایی ماهیچه. اختلاف ویسکوزیتهٔ ناشی از برش بسیار بیشتر از آن است که معمولاً تصور می‌شود.
پر شدن نامتوازن (Unbalanced Filling) یعنی حفره‌های یک قالب چندحفره‌ای در زمان‌های متفاوت و به میزان متفاوت پر شوند. برخی حفره‌ها کامل پر می‌شوند در حالی که برخی دیگر ناقص می‌مانند؛ سپس در مرحلهٔ نگهداری، حفره‌های پر بیش از حد فشرده می‌شوند. نتیجه، قطعاتی با کیفیت متفاوت از یک قالب است و نمی‌توان همه را یک‌جا با یک تنظیم فرایند اصلاح کرد.
نحوهٔ تشخیص
- در پرکردن‌های جزئی، جبههٔ جریان متفاوت از انتظار پیش می‌رود؛ در قالب چندحفره‌ای حفره‌ها در زمان‌های متفاوت پر می‌شوند.
- ممکن است خطوط جوش ثانویه، هوای محبوس یا اثر دیزلی نیز همراه آن باشد.
- در قطعات متقارن چرخشی، به دلیل جابه‌جایی ماهیچه ضخامت دیواره در یک طرف نازک‌تر می‌شود.
- حتی در سیستم‌های راهگاه با توازن طبیعی (طول‌های برابر) نیز دیده می‌شود، به‌ویژه اگر راهگاه اصلی و راهگاه فرعی بر یکدیگر عمود نباشند.
علت‌های فیزیکی
- مفهوم کلیدی: یک ترموپلاستیک در دمای معین یک مقدار واحد ویسکوزیته ندارد. در عرض سطح مقطع جریان یک پروفیل نرخ برش شکل می‌گیرد؛ در سطح مقطع‌های کوچک اختلاف ویسکوزیته ممکن است از 100 برابر فراتر رود.
- تمرکز لایه‌های کم‌ویسکوزیته در یک ناحیهٔ قالب، جبههٔ جریان را در بخشی جلوتر می‌راند.
- دمای مذاب ناکافی، نواحی «سرد» در راهگاه گرم، سطح مقطع‌های کوچک جریان، سرعت تزریق بیش از حد و زمان برش طولانی؛ هر پنج مورد برش را افزایش می‌دهند.
- جابه‌جایی ماهیچه: در قطعاتی که از یک طرف یا نامتقارن تغذیه می‌شوند، پیشروی جزئی جبهه ماهیچه را هل می‌دهد، ضخامت دیواره نامتوازن می‌شود و اثر خود را تشدید می‌کند.
گام‌های رفع عیب روی دستگاه
گام‌ها را به‌ترتیب و یکی‌یکی اجرا کنید: پس از هر تغییر چند چرخه صبر کنید و نتیجه را ارزیابی کنید. اگر بهبودی دیده نشد، تغییر را برگردانید و به گام بعدی بروید.
- سرعت تزریق را کاهش دهید (زمان و شدت برش را پایین بیاورید).
- دمای مذاب را افزایش دهید.
- یکنواختی حرارتی مذاب را بررسی کنید: پروفیل دمای محوری در طول کورس شارژ را با دمای سیلندر، فشار پشت ماردون و دور ماردون تنظیم کنید.
- یکنواختی دما در راهگاه گرم را در حالت مونتاژشده اندازه بگیرید.
راه‌حل‌های قالب، طراحی و مواد
- سطح مقطع گیت و سوراخ‌ها را بررسی کنید؛ مطمئن شوید که اندازهٔ کافی دارند.
- فقط از تغییر مسیرهای مذاب با زاویهٔ قائم استفاده کنید؛ در راهگاه سرد سطح مقطع دایره‌ای (مناسب جریان) را ترجیح دهید و طول را کوتاه نگه دارید.
- چرخاندن تورپدو در نازل راهگاه گرم به اندازهٔ 90° را امتحان کنید.
- برای جابه‌جایی ماهیچه: ماهیچه‌ها را در نیمهٔ مقابل قالب مرکزگذاری و مهار کنید، ماهیچهٔ پایدارتری طراحی کنید و نقطهٔ تزریق را جابه‌جا کنید.
با کدام عیب اشتباه گرفته می‌شود؟
تشخیص نادرست باعث می‌شود پارامتر درست در جهت نادرست تنظیم شود. این عیب ممکن است با عیوب زیر اشتباه گرفته شود؛ ستون دوم روش عملی تمایز آن‌ها را نشان می‌دهد.
| اشتباه گرفته می‌شود با | روش تمایز |
|---|
| تزریق ناقص | در تزریق ناقص همهٔ حفره‌ها به یک شکل ناقص می‌مانند؛ مشکل در فشار یا روانی مواد است. در پر شدن نامتوازن میان حفره‌ها تفاوت وجود دارد. |
| انحراف ابعادی و وزنی | انحراف ابعادی تغییر از یک شات به شات دیگر است. در پر شدن نامتوازن تفاوت درون همان شات و میان حفره‌هاست. |
پرسش‌های متداول
نامتوازنی راهگاه را چگونه می‌توان شناسایی کرد؟
آزمون پرکردن جزئی روشن‌ترین روش است: فشار نگهدارنده را خاموش کنید، حجم شات را گام‌به‌گام افزایش دهید و ببینید کدام حفره زودتر پر می‌شود. اگر ترتیب هر بار یکسان باشد، مشکل در هندسهٔ راهگاه است.
اثر اختلاف ویسکوزیته چقدر بزرگ است؟
بزرگ‌تر از آنچه انتظار می‌رود. ویسکوزیته ممکن است میان بچ‌های مختلف یک ماده به‌طور محسوس تغییر کند؛ مقدار رطوبت و نسبت مواد آسیابی نیز بر آن اثر می‌گذارند. اگر توازن پر شدن از بچی به بچ دیگر تغییر می‌کند، باید سمت مواد اولیه را بررسی کرد.
تهیه‌کننده:Uğur Çamlıca· Teknik Part · منبع: مستندات سازندگان و تجربهٔ میدانی