خراش هنگام خروج قطعه
خراشهایی که هنگام خروج قطعه روی سطوح بافتدار پدید میآیند. قاعده: با افزایش زبری سطح، زاویهٔ خروج قالب هم باید افزایش یابد.
خراش هنگام خروج قطعه (Ejection Scratches) در اثر سایش سطح قطعه به دیوارهٔ قالب در حین جدا شدن از قالب پدید میآید. به صورت خطوط موازی در جهت خروج قطعه دیده میشود. ریشهٔ آن یا زاویهٔ خروج ناکافی است، یا وضعیت سطح قالب، یا اینکه قطعه هنوز به اندازهٔ کافی خنک نشده است.
نحوهٔ تشخیص
- خراش در جهت خروج قطعه روی سطوح بیرونی بافتدار.
- در نواحی پایینی با دیوارهٔ نازک، حتی با همان زاویه هم ممکن است خراش پدید آید (پتانسیل انقباض کم).
- اگر روی وجههای جانبی خراش هست، تغییر شکل جانبی قالب محتمل است.
علتهای فیزیکی
- زاویهٔ خروج قالب برای عمق بافت ناکافی است؛ قطعه منقبض میشود و در بافت قفل میشود.
- اوج فشار در ناحیهٔ دور از گیت (تغییر فاز دیرهنگام) قطعه را بیش از حد فشرده میکند.
- ابعادگذاری ضعیف قالب در جهت عمود بر جهت بسته شدن ← انبساط جانبی حفره (قطعات با وجههای جانبی بزرگ، ماهیچههای بدون تکیهگاه).
گامهای رفع عیب روی دستگاه
گامها را بهترتیب و یکییکی اجرا کنید: پس از هر تغییر چند چرخه صبر کنید و نتیجه را ارزیابی کنید. اگر بهبودی دیده نشد، تغییر را برگردانید و به گام بعدی بروید.
- نقطهٔ تغییر فاز را بررسی کنید (از اوجهای ناشی از تغییر فاز دیرهنگام پرهیز کنید).
- فشار و زمان نگهداری را کاهش دهید (پروفیل چندمرحلهای)؛ توجه: میزان براقیت ممکن است تغییر کند.
- زمان خنککاری را افزایش دهید.
راهحلهای قالب، طراحی و مواد
- زاویههای خروج قالب را افزایش دهید یا زبری کمتری به کار ببرید.
- ضخامت دیواره را افزایش دهید (انقباض بیشتر قطعه را از بافت آزاد میکند).
- برای خراشهای جانبی، تنها چاره اغلب قالبی صلبتر است.
با کدام عیب اشتباه گرفته میشود؟
تشخیص نادرست باعث میشود پارامتر درست در جهت نادرست تنظیم شود. این عیب ممکن است با عیوب زیر اشتباه گرفته شود؛ ستون دوم روش عملی تمایز آنها را نشان میدهد.
| اشتباه گرفته میشود با | روش تمایز |
|---|
| تغییر شکل هنگام خروج قطعه | در تغییر شکل، شکل قطعه به هم میخورد و ابعاد آن تغییر میکند. در خراش فقط سطح آسیب میبیند؛ هندسه حفظ میشود. |
| اثر پین پران | اثر پین پران ردی موضعی در نقاطی که پینهای پران فشار میآورند به جا میگذارد. خراشهای هنگام خروج قطعه در امتداد وجههای جانبی قطعه و در جهت خروج کشیده میشوند. |
پرسشهای متداول
زاویهٔ خروج قالب چقدر باید باشد؟
قاعدهٔ کلی حداقل 1° برای هر وجه است؛ روی سطوح بافتدار این مقدار بسته به عمق بافت بهطور محسوسی افزایش مییابد. اگر زاویه ناکافی باشد، هیچ تنظیم فرایندی خراش را بهطور کامل از بین نمیبرد.
آیا طولانی کردن چرخه کمک میکند؟
طولانی کردن زمان خنککاری باعث میشود قطعه سختتر بیرون بیاید و خراش کمتر شود، اما چون چرخه را طولانی میکند باید آخرین گزینه باشد. ابتدا کاهش سرعت پران و بررسی وضعیت سطح قالب را امتحان کنید.
تهیهکننده:Uğur Çamlıca· Teknik Part · منبع: مستندات سازندگان و تجربهٔ میدانی