سفیدشدگی تنشی و ترک

سفیدشدگی تنشی (Stress Whitening) ناحیه‌ای روشن است که از باز شدن ساختار مواد در مقیاس میکرو در ناحیهٔ تحت کرنش قطعه پدید می‌آید؛ در مرحلهٔ پیشرفته به ترک تبدیل می‌شود. بیشتر هنگام خروج قطعه، در نواحی پین پران و گوشه‌های تیز دیده می‌شود. این عیب ظاهری نیست؛ آن ناحیه به‌طور دائمی ضعیف شده است.

نحوهٔ تشخیص

• نواحی کشیده‌شده سفید می‌شوند (اطراف پین‌های پران، نواحی آندرکات، لولاهای فیلمی).
• ترک‌های تنشی ممکن است چند روز تا چند هفته پس از تولید ظاهر شوند (نزد مشتری!).
• تماس با محیط‌های خورنده (قلیاها، گریس) ترک خوردن را تسریع می‌کند.

علت‌های فیزیکی

• از حداکثر تغییر شکل مجاز مواد فراتر رفته است (کرنش خارجی یا تاب برداشتن).
• خروج قطعه زیر فشار باقی‌مانده: وقتی قطعه به فضای آزاد می‌آید، لایه‌های درونی لایه‌های بیرونی را می‌کشند.
• فرایندهای ترشوندگی، نفوذ و تورم پیوندهای مولکولی را ضعیف می‌کنند (اثر محیط).
• اثر شکاف (ناچ) قطعات فلزی جاسازی‌شدهٔ لبه‌تیز.

گام‌های رفع عیب روی دستگاه

1. فشار باقی‌مانده را پایین بیاورید: زود به فاز نگهداری تغییر دهید، فشار و زمان نگهداری را کاهش دهید، زمان خنک‌کاری را افزایش دهید.
2. در مواد نیمه‌کریستالی: افزایش دمای قالب و مذاب را امتحان کنید.
3. لولاهای فیلمی را در حالی که گرم‌اند حرکت دهید.

راه‌حل‌های قالب، طراحی و مواد

• طراحی قالب را سفت‌تر کنید (اگر تغییر شکل، حجم حفره را بزرگ کند، قطعه گیر می‌کند).
• لبه‌ها را گرد کنید، از جهش در ضخامت دیواره پرهیز کنید.
• اگر محیط کاری مشخص است، مواد را متناسب با آن انتخاب کنید؛ وزن مولکولی بالا را ترجیح دهید.

با کدام عیب اشتباه گرفته می‌شود؟

تشخیص نادرست باعث می‌شود پارامتر درست در جهت نادرست تنظیم شود. این عیب ممکن است با عیوب زیر اشتباه گرفته شود؛ ستون دوم روش عملی تمایز آن‌ها را نشان می‌دهد.

پرسش‌های متداول