Նոր կաղապարի առաջին ներցայտումը որոշում է արտադրության մնացած մասի ճակատագիրը։ Արտադրամասերի մեծ մասում այս փուլն անցնում է փորձի ու սխալի եղանակով. փոխվում է մի պարամետր, նայում են դետալին, փոխվում է մեկ այլ պարամետր։ Վերջում գտնվում է աշխատող կարգավորում, բայց թե ինչու է այն աշխատում, հայտնի չէ։ Ամիսներ անց, երբ փոխվում է նյութի խմբաքանակը կամ հերթափոխը տաքանում է, նույն կարգավորումն այլևս չի պահում, և ոչ ոք չի հիշում, թե ինչի հիման վրա է ընտրվել յուրաքանչյուր արժեք։
Կաղապարի համակարգված փորձարկումը սրա այլընտրանքն է. ընթացակարգ, որի քայլերը և հերթականությունը սահմանված են նախապես, և յուրաքանչյուր քայլում ապացուցվածը գրառվում է։ Ստորև ներկայացված հոսքն օգտագործվում է ոչ միայն նոր կաղապարների համար. այն ծառայում է նաև որպես շրջանակ, որը կարելի է կիրառել մաս առ մաս, երբ առկա կաղապարի պրոցեսը շեղվել է։
Փորձարկման ժամանակ ամենամեծ ժամանակի կորուստը բացակայող տեղեկությունը մեքենայի մոտ փնտրելն է։ Սկսելուց առաջ պետք է պատրաստ լինեն հետևյալները.
| Փաստաթուղթ / տեղեկություն | Ինչի համար է |
|---|---|
| Փորձարկման նպատակը | Թե կոնկրետ ինչ պետք է ապացուցվի այս փորձարկմամբ (չափեր, մակերևույթ, ցիկլ, խոռոչների հավասարակշռություն) |
| Կաղապարի տեղադրման չափերը | Արդյոք համապատասխանում է մեքենային, կենտրոնավորում և հրիչի միացում |
| Դուրս հրման գործառույթի սխեմա | Որ շարժումը որ հերթականությամբ և ինչ անվտանգությամբ |
| Միջուկի քաշիչների և ասեղնաձև փակիչով ծայրափողակների հոսքի սխեմա | Ազդանշանների հաջորդականություն և արգելափակումներ |
| Տաք լցանային համակարգի գոտիների դասավորություն | Որ գոտին որ ծայրափողակին է պատկանում, տվիչների տեսակներ |
| Ջերմակարգավորման պլան | Որ շղթան կաղապարի որ գոտին է սնուցում |
| Նյութի վերամշակման տվյալներ | Ջերմաստիճանային միջակայք, չորացում, շրջագծային արագության սահման |
| Դետալի տեխնիկական գծագիր | Չափային թույլատրելի շեղումներ և կրիտիկական մակերևույթներ |
| Ծախսի ստուգում | Ստուգել, որ յուրաքանչյուր հովացման շղթա իրոք հոսում է |
Ջերմակարգավորման պլանը և ծախսի ստուգումը ամենահաճախ բաց թողնվողներն են։ Մեկ չմիացված կամ խցանված շղթան իմաստազրկում է բոլոր հետագա չափումները. մանրամասները մեր ի՞նչ է կաղապարի ջերմակարգավորումը հոդվածում են։
Ընթացակարգն ընթանում է հինգ բլոկով, և հերթականությունը պատահական չէ. յուրաքանչյուր բլոկ նախապայման է ստեղծում հաջորդի համար։
1) Մեքենայի կարգաբերում։ Կատարվում են հիդրավլիկ, էլեկտրական և օդաճնշական միացումները։ Միացվում է ջերմակարգավորման միջավայրը, կարգավորվում է, և չափվում է նրա ծախսը։ Մուտքագրվում են տաք լցանային համակարգի ջերմաստիճանները։ Կարգավորվում է փակման հանգույցը։
2) Կաղապար։ Կաղապարը ստուգվում է, կարգավորվում են պլաստիկացման ջերմաստիճանները, կաղապարը տեղադրվում է, և կատարվում է գործառույթի ստուգում։ Այնուհետև կարգավորվում են միակցման ճիգը, կաղապարի պաշտպանության ուժը և կաղապարի շարժումները։
3) Պլաստիկացման պայմաններ։ Կարգավորվում են հանգույցի շարժումները, որին հաջորդում է իրատեսական հովացման տևողությունը։ Այնուհետև մուտքագրվում են պտուտակի պտտման հաճախականությունը, հակաճնշումը, ապասեղմումը, պտուտակի հետքաշման արագությունը և չափաբաշխման ընթացքը։ Բլոկն ավարտվում է փոխարկման կետի և չափաբաշխման ընթացքի ընտրությամբ։
4) Ներցայտման պայմաններ։ Կարգավորվում են ներցայտման արագությունը և ճնշման սահմանը։ Մասնակի լցումներ են կատարվում, մինչև դետալը լցվի մոտ 98%-ով։ Որպես ելակետ օգտագործվում է համապատասխան պահման ճնշում, մուտքագրվում է տևողությունը, օպտիմալացվում է պրոֆիլը, և ստուգվում է հալույթի պաշարը։
5) Ավարտ։ Եթե պահանջվող որակը ձեռք է բերված, մուտքագրվում են վերահսկման ժամանակները, օպտիմալացվում են դադարները, կարգավորվում է մնացորդային հովացման տևողությունը, և դետալի որակը վերջին անգամ ստուգվում է։
Մասնակի լցումը միակ եղանակն է տեսնելու, թե ինչպես է լցվում կաղապարը։ Այն ճիշտ կատարելու համար կան մի քանի պայման.
Մասնակի լցումների շարքը միաժամանակ ցույց է տալիս, թե որտեղ է սկսվում թերլցումը, որտեղ է օդը թակարդվում և որտեղ են ընկնում հոսքերի միացման գծերը։ Բացահայտումները համադրվում են թերլցման և հոսքերի միացման գծի էջերում ներկայացված լուծումների հետ։
Որպեսզի մակերևույթի որակը կայուն լինի, հոսքի ճակատի արագությունը պետք է մնա հաստատուն։ Սակայն երբ պտուտակը շարժվում է հաստատուն արագությամբ, հաստատուն է ծավալային հոսքը, ոչ թե ճակատի լայնությունը. ներթողի մոտ և հոսքի ճանապարհի վերջում ճակատն ավելի նեղ է, ուստի այնտեղ արագությունն աճում է։
Ահա թե ինչու ներցայտման պրոֆիլը սովորաբար կառուցվում է որպես դանդաղ-արագ-դանդաղ։ Դետալի տարբեր գոտիներում ճակատի լայնությունները որոշելուց հետո պտուտակի առաջխաղացման արագությունը հարմարեցվում է այնպես, որ ճակատի արագությունը մնա մոտավորապես հաստատուն։
Լցման վերջում պրոֆիլը կրկին դանդաղեցնելը նաև պաշտպանություն է. երբ ճակատը նեղանում է, հաստատուն հոսքն արագացնում է ճակատը, ինչը հանգեցնում է ճնշման աճի և ավելցուկային շերտի։
Ներցայտումից պահմանը փոխարկումը պետք է տեղի ունենա, երբ լցված է դետալի ծավալի մոտ 98%-ը։ Վաղ փոխարկումը նշանակում է թերլցում, ուշ փոխարկումը՝ գերլցում. վերջինս, բացի ավելցուկային շերտից, ունի նաև կաղապարի վնասման վտանգ։
Կրիտիկական կետը հետևյալն է. փոխարկման կետը մեկ անգամ կարգավորվող և մոռացվող արժեք չէ։ Այն պետք է նորից ստուգվի ամեն անգամ, երբ փոխվում է չափաբաշխված հալույթի ծավալի վրա ազդող որևէ պարամետր.
Եթե այս երեքից մեկը փոխվում է, իսկ փոխարկման կետը թողնվում է հին արժեքով, դետալի զանգվածն աննկատ շեղվում է, և պատճառը շաբաթներով հնարավոր չէ գտնել։
Պահման տևողությունը կռահմամբ սահմանելու փոխարեն այն կարելի է չափել, և մեթոդը պարզ է. պահման տևողությունն աստիճանաբար մեծացվում է, և յուրաքանչյուր քայլում դետալը կշռվում է։ Այն պահին, երբ զանգվածը դադարում է էականորեն աճել, հասել ենք պահման արդյունավետ տևողությանը։ Այս տևողությունից ավելի պահելը միայն երկարացնում է ցիկլը։
Կա երկու պայման. փորձի ընթացքում պահման ճնշումը պետք է պահվի հաստատուն, և կշռումները պետք է կատարվեն նույն պայմաններում։ Մեթոդը նաև կանխում է հալույթի հետհոսքը դետալից ներթողի սառչելու ընթացքում. եթե հետհոսք է լինում, զանգվածը և չափերը շեղվում են անորոշ կերպով։
Փափուկ TPE կոմպաունդների դեպքում այս մեթոդը հուսալի չէ. քանի որ նյութը շատ սեղմելի է, զանգվածի կորը հստակ հարթակ չի տալիս։
Տնտեսական պատճառներով հովացման տևողությունը պահվում է հնարավորինս կարճ. կարելի է սկսել հաշվարկային ծրագրերից կամ փորձնական արժեքներից։ Որոշիչ են երեք բան. պատի հաստությունը, կաղապարի պատի ջերմաստիճանը և դուրս հրման ջերմաստիճանը։
Այստեղ կա մի գործնական կանոն, որը պետք է հիշել. կաղապարի պատը 10 °C-ով տաքացնելու գինը հովացման տևողության մոտ մեկ հինգերորդով երկարացումն է։ Կաղապարի ջերմաստիճանը բարձրացնելն օգտակար է մակերևույթի և հոսքերի միացման գծերի համար, բայց դրա գինն ուղղակիորեն վճարվում է ցիկլի տևողությամբ։ Մանրամասն հաշվարկի համար տե՛ս ինչպես կրճատել ցիկլի տևողությունը հոդվածը և մեր հաշվիչները։
Կաղապարի պատի ջերմաստիճանն ազդում է նաև կծկման, հետևաբար՝ չափերի վրա։ Ահա թե ինչու կաղապարի չափային ուղղումները պետք է կատարվեն միայն համապատասխան ցիկլում արտադրված դետալներով. տարբեր ցիկլում վերցված չափումով կաղապարը հղկելը թանկ սխալ է։
Դետալի որակը կարելի է երաշխավորել միայն կարգավորումների որոշակի միջակայքում։ Այս միջակայքը կոչվում է տեխնոլոգիական պատուհան։ Կրիտիկական կետն այն է, որ կարգավորումները գտնվեն պատուհանի մեջտեղում, այլ ոչ թե եզրին։
Պատճառը պարզ է. նյութը, մեքենան և օժանդակ սարքավորումներն ունեն իրենց թույլատրելի շեղումները։ Եթե կարգավորումը պատուհանի մեջտեղում է, այս շեղումները չեն փոխում արդյունքը. եթե եզրին է, խմբաքանակի փոփոխությունը կամ շրջակա ջերմաստիճանի մի քանի աստիճանը դետալը նետում է խոտանի մեջ։ Պատուհանը սահմանում է նաև մեքենայի կարգավորումների փոփոխության թույլատրելի սահմանը։
Երբ արտադրության մեջ որակի խնդիր է առաջանում, առաջին գործը ստուգելն է, որ բոլոր բաղադրիչներն անթերի աշխատում են. վերամշակման ջերմաստիճանները պետք է չափվեն, չորացումը պետք է ստուգվի, նախադրված արժեքները պետք է համեմատվեն իրական արժեքների հետ։ Միայն դրանից հետո կարելի է համակարգված օպտիմալացնել մեքենայի կարգավորումները։
Միաժամանակ մեկ պարամետր։ Եթե միանգամից փոխվում է մեկից ավելի փոփոխական, անհնար է ասել, թե որն աշխատեց. ավելին, պարամետրերը կարող են քողարկել միմյանց։
Ոչ մի դետալ չի գնահատվում մինչև ջերմային հավասարակշռության հաստատվելը։ Հատկապես եթե փոխվել է հալույթի կամ կաղապարի պատի ջերմաստիճանը, դետալներն իմաստ ունեն միայն այն բանից հետո, երբ համակարգը հասել է ջերմային հավասարակշռության։ Փոփոխությունից անմիջապես հետո առաջին դետալները մոլորեցնող են։
Երբեմն մի քանի պարամետրի համակցված ազդեցությունը հնարավոր չէ պարզել դրանք մեկ առ մեկ փորձելով։ Այդ դեպքում որակը որոշող պարամետրերը համակարգված համակցվում են փորձարկման պլանում։ Փորձարկումների թիվը 2ⁿ է. երեք պարամետրի համար՝ 8 փորձարկում.
| # | Ներցայտման տևողություն (te) | Պահման ճնշում (pn) | Կաղապարի պատի ջերմաստիճան (Tw) |
|---|---|---|---|
| 1 | + | + | + |
| 2 | + | + | − |
| 3 | + | − | − |
| 4 | − | − | − |
| 5 | − | − | + |
| 6 | − | + | + |
| 7 | − | + | − |
| 8 | + | − | + |
«+» և «−» նշանները ցույց են տալիս պարամետրի բարձր և ցածր արժեքը. te+՝ երկար ներցայտման տևողություն (դանդաղ ներցայտում), te−՝ կարճ (արագ). pn+՝ բարձր պահման ճնշում, pn−՝ ցածր. Tw+՝ կաղապարի պատի բարձր ջերմաստիճան, Tw−՝ ցածր։
Գործնական խորհուրդ. փորձարկումները կատարվում են ոչ թե աղյուսակում գրված հերթականությամբ, այլ խմբավորված ըստ ջերմաստիճանի։ Վերևի պլանի համար արդյունավետ հերթականությունն է 2, 3, 4, 7, 1, 5, 6, 8՝ նախ կաղապարի ցածր ջերմաստիճանով բոլոր փորձարկումները, ապա բարձրերը։ Քանի որ կաղապարի ջերմաստիճանն այն պարամետրն է, որն ամենաերկար է հասնում հավասարակշռության, այս հերթականությունը զգալիորեն կրճատում է փորձարկման ընդհանուր տևողությունը։
Ընթացակարգի իրական շահույթն այն չէ, որ վերջում գտնվում է աշխատող կարգավորում, այլ այն, որ գրավոր մնում է, թե ինչի հիման վրա է ընտրվել յուրաքանչյուր արժեք։ Մասնակի լցումների լուսանկարները, կշռման կորը, այն ծավալը, որում գտնվել է փոխարկման կետը, տեխնոլոգիական պատուհանի սահմանները. սրանք տեղեկություններ են, որոնք կօգտագործվեն կաղապարի ողջ կյանքի ընթացքում։
Եթե հնարավոր է խոռոչի ներքին ճնշման չափում, գործարկման գրառման ամենաարժեքավոր մասը ճնշման կորն է. այն հղումն է, որի հետ համեմատություն է կատարվում հետագա ամիսներին, երբ պրոցեսը շեղվում է։ Մեթոդը մեր խոռոչի ներքին ճնշման չափման հոդվածում է, իսկ սարքավորումների կողմը՝ կաղապարի խոռոչում ճնշման չափման համակարգերի էջում։
Գործարկումն ավարտելուց հետո կաղապարը պետք է մտնի սպասարկման պլանի մեջ. պարբերական ստուգման կետերը կաղապարի սպասարկման և պարբերական ստուգման պլանի հոդվածում են։ Գործարկման ընթացքում հանդիպող մակերևույթի և չափային արատների համար կարող եք օգտվել մեր ձուլման արատների և լուծումների ուղեցույցից, իսկ Ձեր կաղապարի ջերմակարգավորման կարիքների համար տե՛ս մեր ջերմակարգավորման համակարգերի էջը։
Եթե նոր կաղապարի գործարկման հարցում աջակցության կարիք ունեք, կարող եք դիմել մեր տեխնիկական աջակցության թիմին։